Công dân Mỹ gốc Việt đòi tài sản: thể thức phán quyết hành chính

Xem kết quả: / 4
Bình thườngTuyệt vời 
  • Những thường hợp thành công tạo tiền lệ

 Ts. Nguyễn Đình Thắng

 Ngày 10 tháng 9, 2017

 http://machsongmedia.com

Quyền sở hữu tài sản thuộc Điều 17 trong Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền mà mọi quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đều phải tôn trọng và bảo vệ. Trong thực tế các chế độ độc tài thường xâm phạm quyền này của người dân và quốc tế ít khi can thiệp nếu là chuyện nội bộ trong một quốc gia. Tuy nhiên khi một chính quyền cưỡng đoạt tài sản của công dân một quốc gia khác thì đồng nghĩa vi phạm lợi ích của quốc gia ấy.

Hơn bất kỳ quốc gia nào, Hoa Kỳ bảo vệ mạnh mẽ quyền sở hữu tài sản của công dân khi bị một quốc gia khác xâm phạm. Theo chúng tôi ước lượng, có khoảng 20 nghìn hồ sơ công dân Mỹ gốc Việt có tài sản bị chính quyền Việt Nam cưỡng đoạt từ năm 1975 đến giờ. Qua chương trình “đòi tài sản”, BPSOS khai thác luật và hệ thống chính trị của Hoa Kỳ để đòi chính quyền Việt Nam bồi thường. Chương trình này gồm 3 mũi nhọn chính.

Mũi nhọn thứ 1 là kiện ra toà tiểu bang hay liên bang Hoa Kỳ. Nó có một số ưu điểm cũng như một số khó khăn. Khoảng 20%, tức khoảng 4 nghìn, hồ sơ phù hợp cho con đường kiện ra toà, theo sự phỏng đoán của chúng tôi dựa trên số hồ sơ mà chúng tôi đang có trong tay.

Mũi nhọn thứ 2 dùng thể thức phán quyết hành chính do Quốc Hội Hoa Kỳ ấn định. Theo phỏng đoán của chúng tôi, khoảng 30% đến 50%, tức khoảng 6 đến 10 nghìn, hồ sơ của người Mỹ gốc Việt có thể phù hợp cho mũi nhọn thứ 2 này.

Bộ Tư Pháp, nơi đặt Uỷ Hội FCSC chuyên giải quyết các đòi hỏi bồi thường của công dân Hoa Kỳ



Thể thức giải quyết hành chính

Năm 1949 Quốc Hội khi ban hành Luật Giải Quyết các Đòi Hỏi Bồi Thường Quốc Tế (International Claims Settlement Act). Thực thi luật này, năm 1954 Tổng Thống Dwight Eisenhower thành lập Uỷ Hội Giải Quyết Các Đòi Hỏi Bồi Thường Ngoại Quốc, tức Foreign Claims Settlement Commission (gọi tắt là FCSC), đặt dưới Bộ Tư Pháp.  FCSC có trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết các đòi hỏi bồi thường của công dân Hoa Kỳ khi tài sản bị một chính quyền ngoại quốc cưỡng đoạt, với điều kiện khổ chủ đã là công dân Hoa Kỳ vào thời điểm tài sản bị cưỡng đoạt.

FCSC phán quyết theo thủ tục hành chính, và định mức bồi thường theo các công thức nhất định. Chính quyền ngoại quốc không có quyền tham gia, phân trần, vận động, hay khiếu nại. Quyết định của FCSC là chung quyết, không thể kháng cáo kể cả ở toà án. Quyết định của FCSC sau được chuyển sang Bộ Ngoại Giao để điều đình hay áp lực quốc gia đối tượng thực thi việc bồi thường.

Trong trường hợp quốc gia ấy không hợp tác, Tu Chính Án Hickenlooper, ban hành năm 1964 để bộ su